Je geldzaken zelf goed geregeld: weten is nog geen doen

Voor jezelf zorgen: zelfredzaamheid

Het is en blijft een actueel onderwerp in Nederland: de zelfredzaamheid van burgers. Maar wat is zelfredzaamheid eigenlijk? Ensie encyclopedie (2013) zegt erover: “Zelfredzaamheid is het vermogen van iemand om voor zichzelf te zorgen. Men kan eigen problemen oplossen en gaat zelfstandig door het leven, ofwel weet zichzelf te redden in het dagelijks leven.” 

Er wordt voor ons burgers steeds meer verwacht van zelfredzaamheid op het gebied van gezondheid, persoonlijke financiën en de arbeidsmarkt. Je eigen zorgverzekering en medische behandelingen kiezen, op tijd je pensioen organiseren en je blijven ontwikkelen op de arbeidsmarkt. Voor sommigen is dat prima haalbaar, maar het blijkt dat lang niet iedereen het kan en doet (WRR, 2017).

Je geldzaken zelf goed regelen: Financiële zelfredzaamheid

Dat het nzelfredzaamheidiet lukt om financieel goed zelfredzaam te zijn, ligt soms aan de burger zelf doordat hij zijn verantwoordelijkheid niet neemt. Echter, in veel gevallen ligt het ook aan de overheid die zaken veel te ingewikkeld maakt. Denk aan het toeslagensysteem van de belastingdienst voor o.a. de zorg- en huurtoeslag.

De hoogte van je toeslag is gebaseerd op een schatting van je inkomen gedurende het jaar. Iedereen kan zelf een schatting opgeven en daarmee een toeslag voor zichzelf aanvragen. Een schatting van je inkomen maken voor het hele jaar is niet voor iedereen eenvoudig. Vervolgens haken een aantal mensen af door de moeilijke termen verzamelinkomen en toetsingsinkomen. Wanneer het jaar is afgelopen, wordt verwacht dat je het teveel ontvangen toeslagbedrag terugbetaald. Maar wat als dat geld al allemaal uitgegeven is? Op deze manier kunnen al snel problemen ontstaan.

Financiële problemen ontstaan niet alleen bij mensen met een laag inkomen. Door life-events die iedereen kunnen overkomen zoals verlies van baan, scheiding en ziekte, hebben alle burgers kans om in de problemen raken. Aan de ene kant letterlijk door het verlies van inkomen, aan de andere kant doordat de stress van de situatie ervoor zorgt dat zij hun financiële situatie niet meer kunnen overzien (WRR, 2017).

Weten is nog geen doen

Eerst werd vooral de focus gelegd op het gedrag van de burger voor de oorzaak van schulden. De burger heeft moeite met overzicht, moeite met lange termijn planning, de burger heeft stress en kan verleidingen niet weerstaan. Nu wordt ook steeds meer duidelijk dat de overheid te hoge verwachtingen heeft van de financiële zelfredzaamheid van burgers.

De mate waarin burgers zelf goed hun geldzaken goed kunnen regelen verschilt enorm. En onlangs is uit onderzoek naar de financiële redzaamheid (WRR,2017) gebleken dat het niet automatisch zo is dat mensen hun financiën goed verzorgen wanneer zij hier wel toe in staat zouden moeten zijn. Dit is eigenlijk een open deur. Het is bijvoorbeeld ook algemeen bekend dat roken slecht is. Maar dat wil nog niet zeggen dat automatisch iedereen kan en wil stoppen met roken.

Wat kan beter

Er komt gelukkig steeds meer aandacht voor oplossingen. Om de financiële zelfredzaamheid te vergroten moet de overheid beter aansluiten bij wat onze burgers daadwerkelijk écht kunnen. Aanpassingen die hiervoor nodig zijn zijn:

  • verminder de bureaucratie met al z`n papierwerk, formulieren en vraag om nog meer bewijsstukken,
  • verminder vooral de bureaucratie na ingrijpende life-events zoals scheiding of ziekte,
  • gebruik één begrip voor het inkomen (en niet zoals nu meerdere soorten inkomensbenamingen),
  • maak het moeilijker om schulden te maken,
  • sparen bij burgers stimuleren,
  • houd rekening met de ‘normale’ mens achter de financiële  en de verschillen tussen al deze mensen onderling
  • wees reëel over wat de burger kan en wil en dat sommige mensen, op sommige momenten, niet zelfredzaam zijn

Wat kunt u zelf doenhulp vragen

Wanneer u uw geldzaken niet zelf geregeld krijgt, is het belangrijk om op tijd hulp in te schakelen zodat ergere problemen voorkomen worden. Dit klinkt eenvoudig, maar is het niet. Onze financiën zijn immers een privé aangelegenheid. Bij welzijnsorganisaties of gemeentes zijn vrijwilligers beschikbaar die kunnen ondersteunen bij het invullen van formulieren en worden budgetcursussen aangeboden.

Langdurige financiële hulp nodig?

Wanneer uw hulpvraag groter is en u structurele hulp nodig heeft bij een uw financiën, dan kan het Bewindsloket ondersteunen. Het Bewindsloket biedt financieel hulpverlening vanuit het zorgperspectief. Vanuit de persoon achter de financiën wordt financiële hulp op maat geboden. Er wordt aangesloten bij wat de klant wél kan. Bij een aanvraag van beschermingsbewind wordt ondersteuning geboden bij de papieren rompslomp die daarbij hoort. Bel of mail vrijblijvend naar ons voor verdere informatie.

Hulp bij schuldenWerknemer schulden